Opis
Nastolatek dokonujący samouszkodzeń
Diagnoza i praca terapeutyczna – szkolenie online
30.07.2026, godz. 19:00-21:00 (2 h)
Dla kogo?
Dla kogo? psychologów i psychoterapeutów pracujących z dziećmi i młodzieżą, pedagogów, nauczycieli, wychowawców i specjalistów szkolnych, osób prowadzących konsultacje, terapię, interwencję kryzysową lub wsparcie rodzin.
Opis szkolenia
Samouszkodzenia u nastolatków są często sposobem regulowania napięcia, komunikowania cierpienia, odzyskiwania poczucia kontroli albo próbą poradzenia sobie z emocjami, których młody człowiek nie potrafi inaczej nazwać i przeżyć.
Szkolenie ma charakter praktyczny. Koncentruje się na tym, jak rozmawiać z nastolatkiem, jak oceniać ryzyko, jak planować pierwsze interwencje oraz jak współpracować z rodzicami bez wzmacniania paniki, kontroli lub wstydu.
Po szkoleniu uczestnik będzie potrafił:
- rozpoznać możliwe funkcje samouszkodzeń u nastolatka,
- poprowadzić rozmowę bez wzmacniania wstydu, oporu i poczucia winy,
- zadać kluczowe pytania diagnostyczne dotyczące samouszkodzeń i ryzyka samobójczego,
- odróżniać samouszkodzenia niesuicydalne od sytuacji wymagających pilnej interwencji,
- opracować z nastolatkiem prosty plan bezpieczeństwa,
- dobrać techniki regulacji napięcia i strategie odraczania impulsu,
- rozmawiać z rodzicami w sposób wspierający, ale konkretny i zabezpieczający.
Program szkolenia
Program szkolenia 1. Samouszkodzenia – rozumienie objawu Zakres: funkcje samouszkodzeń: regulacja napięcia, poczucie kontroli, karanie siebie, rozładowanie złości, odzyskanie kontaktu z ciałem, komunikowanie cierpienia. Część praktyczna: mapa funkcji objawu – uczestnik uczy się porządkować informacje z wywiadu i łączyć zachowanie z emocjami, sytuacją oraz relacjami. 2. Pierwsza rozmowa z nastolatkiem Zakres: jak zapytać o samouszkodzenia wprost, ale delikatnie. Jak reagować na milczenie, zaprzeczanie, złość, wstyd lub bagatelizowanie problemu. Część praktyczna: gotowe przykłady komunikatów terapeutycznych: co powiedzieć, czego unikać, jak obniżyć napięcie i zbudować minimum zaufania. 3. Wywiad diagnostyczny i ocena ryzyka Zakres: pytania o częstotliwość, narzędzia, miejsca zranień, impulsy, emocje przed i po, myśli samobójcze, wcześniejsze próby, dostęp do środków oraz czynniki chroniące. Część praktyczna: schemat oceny ryzyka i drzewko decyzyjne: kiedy wystarczy plan bezpieczeństwa, a kiedy konieczna jest pilna konsultacja psychiatryczna lub interwencja. 4. Plan bezpieczeństwa Zakres: jak stworzyć z nastolatkiem prosty, realny plan na moment narastania impulsu. Jak ustalić sygnały ostrzegawcze, osoby wspierające i działania alternatywne. Część praktyczna: uczestnicy otrzymają strukturę planu bezpieczeństwa do wykorzystania w gabinecie oraz przykładowe zapisy kontraktu bezpieczeństwa. 5. Techniki regulacji napięcia Zakres: praca z ciałem, uziemienie, skala napięcia, odraczanie impulsu, alternatywne zachowania, techniki sensoryczne i sposoby na kontakt z emocjami. Część praktyczna: dobieranie technik do poziomu napięcia. Ćwiczenie: „co zamiast samouszkodzenia?” – praktyczne propozycje dla nastolatka. 6. Praca terapeutyczna – od objawu do emocji i relacji Zakres: jak łączyć zachowanie z lękiem przed odrzuceniem, poczuciem winy, złością, pustką, wstydem, samotnością i trudnościami w relacjach. Część praktyczna: formułowanie hipotezy klinicznej i planu dalszej pracy: cele pierwszych spotkań, kierunek terapii oraz praca z funkcją objawu. 7. Rozmowa z rodzicami Zakres: jak przekazać informacje rodzicom, aby nie straszyć, ale też nie bagatelizować. Jak ustalać zasady bezpieczeństwa w domu i jak wzmacniać współpracę. Część praktyczna: schemat rozmowy z rodzicem: psychoedukacja, konkretne zalecenia domowe, czego nie robić, jak nie wzmacniać konfliktu i ukrywania objawu. 8. Studium przypadku Zakres: analiza przypadku nastolatka dokonującego samouszkodzeń: objaw, funkcja, ryzyko, relacje rodzinne, zasoby oraz możliwe kierunki pomocy. Część praktyczna: praktyczne opracowanie: plan pierwszej rozmowy, pytania diagnostyczne, ocena ryzyka, plan bezpieczeństwa i dalsze kroki terapeutyczne.
Materiały dla uczestników
- karta wywiadu dotycząca samouszkodzeń,
- schemat oceny ryzyka i decyzji interwencyjnych,
- wzór planu bezpieczeństwa dla nastolatka,
- lista technik regulacji napięcia i odraczania impulsu,
- przykładowe komunikaty do rozmowy z nastolatkiem i rodzicem,
- studium przypadku do analizy,
- prezentacja trenera w PDF,
- karty pracy do wykorzystania w gabinecie,
- wzór kontraktu / ustaleń bezpieczeństwa z nastolatkiem i rodzicem,
- zaświadczenie PDF o udziale w szkoleniu,
- w wariancie premium: nieograniczony dostęp do nagrania.
Praktyczny zestaw omawiany podczas szkolenia
- Mini-schemat rozmowy z nastolatkiem
- Nazwij intencję: „Chcę zrozumieć, co się dzieje, nie oceniać Cię”.
- Zapytaj wprost, ale spokojnie: „Czy zdarza Ci się celowo ranić swoje ciało?”.
- Oddziel zachowanie od osoby: „To, że się ranisz, mówi o Twoim cierpieniu, nie o tym, że jesteś zła/zły”.
- Pytania diagnostyczne do wykorzystania w gabinecie
- Kiedy pojawia się impuls do zranienia się?
- Co zwykle dzieje się tuż przed samouszkodzeniem?
- Co czujesz po zranieniu się?
- Czy pojawiają się myśli, że nie chcesz żyć?
- Co pomaga choć trochę zatrzymać impuls?
- Plan bezpieczeństwa
- Moje sygnały ostrzegawcze.
- Trzy działania, które mogę zrobić, zanim sięgnę po samouszkodzenie.
- Osoby, do których mogę napisać lub zadzwonić.
- Co rodzic/opiekun ma zrobić, a czego nie robić.
- Kiedy potrzebna jest pilna pomoc.
- Rozmowa z rodzicem
- Uznanie powagi sytuacji bez paniki.
- Psychoedukacja: samouszkodzenie jako objaw trudności w regulacji emocji.
- Ustalenie zasad bezpieczeństwa w domu.
- Ograniczenie obwiniania, karania i nadmiernej kontroli.
- Wspólne ustalenie, kiedy konieczna jest konsultacja psychiatryczna.
